Yazar

Ahi.optik@hotmail.com

46 makale bulunmakatadır

Ahmet Yesevi yolu

07:04 - 15 Eylül 2020

+A

-A

İslamın bütünlüğü Asr-ı Saadet ve Endülüs Müslümanlığı dönemlerinde İslamiyetin altın çağlarını yaşadığı, devamında ise Türklerin Müslümanlığı kabul edip, İslamın bayraktarlığını alması ile Avrupa’nın ortalarına kadar bir coğrafyaya uzanan, İstanbul gibi dünya incisi bir şehre sahip olarak, 600 yıl gibi uzun bir süre dünyada üstün varlığını sürdüren İslam hükümranlığı ne mutlu ki Türkler sayesinde gerçekleştirmiştir. 11.yüzyılda Horasan,Harezm,Maveraünnehir şehirleri adeta altın çağlarını yaşıyor,ilim ve irfan yurdu olup yetiştirdiği büyük değerleri Rum Bizans'ın adeta kalbine bir ok gibi saplıyor ve özellikle Anadolu'nun Türkleşmesini İslamiyetle tanışmasını sağlıyordu. İslam'ın değerlerini Türk kültürünün değerleri ile kaynaştıran Yesevi öğretisi, özellikle bozkırlarda yaşayan Türk boylarının İslamiyet'i benimsemesini kolaylaştırmıştır. İslam'ı tanımalarına ve benimsemelerine karşın, varolan değerlerinide korumuştur. Anadolu'yu aydınlatan,yeşerten ve Türk yurdu olmasını sağlayan Ahmed Yesevi dergahı yetiştirdiği öğrencilerini Ahi Evran,Hacı Bektaş,Mevlana,Şeyh Edebali Anadolu Selçukluların ve Osmanlı'nın Anadolu'ya yerleşip yurt edinmelerinde manevi katkıları ile halkı bir çatı altında birleştirip devletleştirerek üç kıtada tek güç olup altı asır medeniyetin,barışın,adaletin sembolü olan Osmanlı Devletinin manevi kurucuları olmuşlardır. Anadolu'ya gelen alperenlerden biri de Ahi Evran'dır.Denizli,Konya,Kırşehir'de Ahilik teşkilatının kurulması ve yayılmasında önemli rol oynamıştır.Asıl mesleği debbağlıktır.Osmanlı Devleti zamanında Ahi Evran'ın esnafın piri olarak kazandığı ün Anadolu, Rumeli, balkanlar ve Kırım'a kadar yayılmıştır.Ahi Evran, Moğol istilasından kaçarak Anadolu'ya gelen sanatkâr ve tüccarların dayanışmasını sağlamıştır. Onlar arasında sağlam bir birlik oluşturarak kaliteli mal üretmelerini teşvik etmiş ve aynı zamanda teşkilatı ile Osmanlı'nın kurulmasında önemli bir yer almıştır. Şehit edilene kadar Moğol istilasına ve Moğol-Selçuk işbirliğinde ifadesini bulan yönetime karşı mücadele eden Ahi Evran’ın mücadele azmi ve de Karaman, Denizli, Niğde ve Kırşehir’deki Türkmen hareketlerinin varlığı Osmanlı Devleti’ni ortaya çıkartan ciddi bir temel olmuştur. Osmanlılığın politik ve askercil örgütlenmesi sürecinde en büyük ve köklü iki sembol olarak Şeyh Edebâli ile Hacı Bektaş'da vardır Bu iki adamın Osmanlı politika ve askerlik hayatında oynadıkları yaman rol önemsiz birer tesadüfmüş gibi gösterilir. Kırşehirli Şeyh Edebâli’nin Ertuğrul oğlu Osman’a kızını verişi ,o kızın karnından çıkacak çınar ağacının bütün dünyayı kaplaması rüyası da, yorumu da Yesevi yolundan geçer Horasan'dan Anadolu'ya geliş Kızılırmak Serhadinden Sakarya Serhaddine gelişin mitolojik anlatımıdır.Osmanlı ‘rüyası’bir ilerleyişin sembolüdür. Bursa’dan kalkıp da Kırşehir’in en ücra Suluca Karahöyük’ü(Hacıbektaş) önündeki Hacı Bektaş'ın soluğundan yeniçeri ruhunu çıkartmak? Bütün Osmanlı ordularını birleştirip hamur gibi yoğurarak devletleştirmek hiçte kolay bir iş değildi elbette. Anadolu’nun Türkleşmesinden en önemli olay hiç kuşkusuz Ahmet Yesevi ve tarikatıdır. O, Hacı Bektaş Veli’yi, Sarı Saltuk’u, Geyikli Baba’yı, Abdal Musa ve Horoz Dede gibi müritlerini Anadoluya göndermiştir. Hacı Bektaşı Veli'de bu hareketin öncülerindendir. Hacı Bektaş Veli’nin yaşadığı dönemde Türkmen topluluklarında başlıca iki insan tipi hâkimdir: Gâzi ve Veli tipi. Bunlardan birinci gruba girenler ülkeler fethetmişler, ikinci gruptakiler ise, alınan ülkelere yerleşmeyi, yerleşik bir toplum meydana getirmeyi başarmışlardır. Hacı Bektaş Veli, Suluca Karahöyük’e yerleştikten sonra orda bir tekke kurarak halkı eğitme ve aydınlatma faaliyetlerine devam etmiştir. Hacı Bektaş Veli’nin halifeleri; onunla birlikte Horasan’dan Anadolu’ya gelmiş olan Sarı Saltuk Dede Rumeli’nde, Abdal Musa Sultan Elmalı’da, Karaca Ahmed Sultan İstanbul’da ve Akhisar’da, Akça Koca Akyazı’da, Barak Baba Bigadiç’te, Hızır Samut Bozok’ta ,Yozgat’ta, Sultan Şüca Eskişehir’de, Hacım Sultan Uşak’ta, Taptuk Emre Sakarya bölgesinde, Geyikli Baba Bursa’da inançlarının, gelişip kök salması için çalışmışlardır. Osmanlı’nın ilk yıllarında Anadolu’da genişleme politikalarının süreçleri içinde Bektaşiler ve Ahiler çok önemli katkılar sağlamışlardır. Hoca Ahmet Yesevi'nin, büyük bir Türk İslam mutasavvıfı olmanın yanı sıra bilhassa Türk Topluluklar arasında İslâm’ın yayılmasında çok büyük katkı sahibi bir zat olduğu görülür. Anadolu, Rumeli ve Kuzey Türklüğünün İslâmi uyanışında Pir-i Türkistan’ın dergâhında yetişen alperen ve takipçilerinin çok büyük emeği olmuştur. Belirlediği yol Anadolu'nun ve Dünyanın yerleşkeşini çizmiştir.

 


Facebook'ta paylaş butonu
Print

YORUMLAR

Facebook Yorumları
YORUM YAZ
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

ÖNE ÇIKANLAR

ANKET

Sayfalar

DUYURULAR

LİNKLER

ARŞİV

HAVA DURUMU

Günlük Gazeteler

Oku